برونو لمارکی، معاون نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در افغانستان، می‌گوید کاهش کمک‌های بین‌المللی در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ بیش از ۷۰۰ مرکز صحی را در افغانستان تعطیل کرده است. او از طالبان خواست منابع بیشتری را به خدمات اساسی مردم اختصاص دهند و مسئولیت خود را در تأمین خدمات صحی بپذیرند.
لمارکی روز جمعه، ۱۵ عقرب، در نشستی در نیویارک گفت حدود ۴۰ درصد نظام مراقبت‌های صحی اولیه افغانستان از کار افتاده است. به گفته او، از میان یک‌هزار و ۹۰۰ مرکز صحی، بیش از ۷۰۰ مرکز به‌دلیل کاهش بودجه بسته شده‌اند.
او گفت مسئولیت اصلی پشتیبانی از خدمات عمومی بر دوش اداره طالبان است؛ اما این خدمات برای سال‌ها عمدتاً با کمک‌های بین‌المللی تأمین شده‌اند. لمارکی افزود که بخش عمده منابع طالبان به امور امنیتی اختصاص می‌یابد و این گروه باید سهم بیشتری از منابع خود را برای مردم و خدمات اساسی مصرف کند. متن نشست خبری سازمان ملل
کاهش مراکز صحی هم‌زمان با افت شدید بودجه بشردوستانه رخ داده است. به گفته لمارکی، بودجه واکنش بشردوستانه افغانستان از دو میلیارد دالر در سال ۲۰۲۳ به یک میلیارد دالر در سال ۲۰۲۵ رسید و در سال جاری تاکنون تنها ۵۷۰ میلیون دالر فراهم شده است؛ یعنی برنامه امسال تا زمان نشست فقط ۳۳ درصد تأمین مالی شده بود.
لمارکی گفت پیش‌بینی می‌شود در سال آینده ۱۶.۳ میلیون نفر در افغانستان به کمک‌های بشردوستانه نیاز داشته باشند. هرچند این رقم از برآورد امسال کمتر است، شدت نیازها حدود ۳۰ درصد افزایش خواهد یافت؛ به‌ویژه به‌دلیل بدترشدن امنیت غذایی و وضعیت تغذیه کودکان.
معاون نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل همچنین گفت از سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۳ تاکنون، حدود ۶.۷ میلیون نفر، بیشتر از ایران و پاکستان، به افغانستان بازگشته‌اند. او هشدار داد که ورود این شمار از بازگشت‌کنندگان فشار سنگینی بر خدمات عمومی و جوامعی وارد کرده که خود با فقر و کمبود امکانات روبه‌رو هستند. این خانواده‌ها، به گفته او، به اسناد هویتی، سرپناه، شغل و خدمات اساسی نیاز دارند.
لمارکی محدودیت‌های طالبان بر زنان و دختران را نیز از موانع جدی کمک‌رسانی و بهبود وضعیت افغانستان دانست. او گفت این محدودیت‌ها دسترسی زنان به آموزش، کار، خدمات و زندگی عمومی را محدود کرده و از ۷ سپتامبر ۲۰۲۵ تاکنون، کارمندان زن افغان اجازه ورود به محوطه سازمان ملل را نداشته‌اند.
او با اشاره به کشت خشخاش گفت ممنوعیت کشت، بدون فراهم‌کردن درآمد و بازار جایگزین برای کشاورزان، پایدار نخواهد بود. به گفته لمارکی، برخی کشاورزان به‌دلیل نداشتن راه معیشت، گفته‌اند اگر حمایت و فرصت اقتصادی فراهم نشود، دوباره به کشت خشخاش روی خواهند آورد.
لمارکی هشدار داد که فقر عمیق‌تر، ضعف خدمات عمومی و ناتوانی در ادغام بازگشت‌کنندگان می‌تواند پیامدهایی فراتر از مرزهای افغانستان داشته باشد. او از جامعه جهانی خواست افغانستان را تنها نگذارد و تأکید کرد که کمک خارجی ضروری است، اما جای مسئولیت طالبان در تأمین خدمات برای مردم را نمی‌گیرد.
