زنان و دختران افغان که بدون اعضای خانواده و پشتوانه مالی از ایران اخراج میشوند، با ورود به مرز اسلامقلعه و ولایت هرات با سرنوشتی تاریک، آزار از سوی نیروهای طالبان و خطر انتقال به مراکز نامعلوم روبهرو شدهاند.
روایتهای متعددی از زنان اخراجشده نشان میدهد که بسیاری از آنان نه تنها از خانوادههایشان جدا افتادهاند، بلکه در داخل افغانستان هیچ سرپناه یا امکان کاری برای تأمین معیشت خود ندارند. سمانه، دختر ۲۶ سالهای که هفت ماه پیش همراه مادرش از ایران رد مرز شده، میگوید پدر فلجش در ایران مانده و در هرات نیز بهدلیل محدودیتهای طالبان بر کار زنان، توان کرایه اتاق و گذران زندگی را ندارند و از سوی افراد این گروه با تحقیر و خشونت لفظی مواجه شدهاند.
در روایتی دیگر، ساناز، زنی که ۲۸ سال در ایران اقامت داشت، سه هفته پیش بدون سه فرزند ۱۱ تا ۱۷ ساله و همسرش به افغانستان اخراج شد. او میگوید به دلیل نداشتن محرم و سرپناه مستقل، بارها در جادههای شهر هرات با بدرفتاری افراد طالبان روبهرو شده است. زهرا، زن ۲۹ ساله دیگری نیز تأیید کرده که در مسیر انتقال به هرات، طالبان قصد بازداشت او را داشتند که تنها با میانجیگری مسافران دیگر نجات یافت.
مراکز پنهانی و خطر ازدواج اجباری
کارمندان نهادهای امدادرسان محلی و بینالمللی نسبت به سرنوشت مبهم زنان تنهای اخراجشده هشدار میدهند. یک امدادگر محلی میگوید زنان و دختران مجردی که به افغانستان بازگردانده میشوند، در معرض خطر خشونت جنسی، ازدواج اجباری با افراد طالبان و ناپدیدشدن قرار دارند.
از سوی دیگر، یک کارمند نهادهای بینالمللی افشا کرده است که طالبان شماری از زنان بیسرپرست را بهطور اجباری به مکانهایی منتقل میکنند که آنها را «خانه امن» مینامند؛ مکانهایی که ساختار آن پنهانی است و نهادهای امدادرسان مستقل هیچگونه نظارتی بر شرایط نگهداری، دسترسی به خدمات صحی و وضعیت زیستی این زنان در آنجا ندارند.
ریچارد بنت: «زنان بدون حمایت خانواده بهگونه خاص آسیبپذیرترند؛ نه تنها به دلیل شرایطی که نیاز به رسیدگی عاجل دارد، بلکه به این دلیل که محدودیتهای اعمالشده از سوی طالبان گزینههای بسیار کمی برای زندگی مستقل یا حمایت از آنان باقی گذاشته است.»
ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر افغانستان، با ابراز نگرانی شدید از اخراج زنان بیپناه، تأکید کرد که سیاستهای طالبان در محرومسازی زنان از آموزش، کار و آزادی گشتوگذار، آنان را در معرض تهدیدهایی چون قاچاق انسان و خشونت دوچندان قرار داده است. طبق آمار سازمان بینالمللی مهاجرت، از سپتامبر ۲۰۲۳ تا پایان آگست ۲۰۲۶ نزدیک به ۶.۵ میلیون افغان از کشورهای همسایه به افغانستان بازگشته یا اخراج شدهاند.



