شماری از باشندهگان ولایت غزنی از افزایش پیهم کرایه خانهها در ماههای اخیر شکایت دارند و میگویند همزمان با افزایش بیکاری و هزینههای زندهگی، بلند رفتن بهای مسکن فشار اقتصادی بر خانوادههای کرایهنشین را بیشتر کرده است.
باشندهگان غزنی میگویند کرایه خانه در برخی مناطق شهر و حومهها در دو سال اخیر، بهویژه پس از بازگشت گسترده مهاجران، افزایش یافته است. به گفته آنان، اکنون کرایه یک خانه معمولی در داخل شهر بین هشت تا ۱۵ هزار افغانی و در برخی مناطق حومه بین چهار تا شش هزار افغانی در ماه است.
شماری از کرایهنشینان میگویند حتی خانههایی که از امکانات ابتدایی برخوردار نیستند و با مشکلاتی مانند رطوبت، نمزدهگی و کمبود آب مواجهاند، با کرایههای بلند عرضه میشوند.
صدیق، نام مستعار یکی از کرایهنشینان در شهر غزنی، میگوید درآمدش از رانندهگی دیگر پاسخگوی هزینههای خانواده نیست. او که هزینه زندهگی یک خانواده ۲۵ نفری را تامین میکند، میگوید چند سال پیش در منطقه قلعه میری میتوانست خانهای مناسب را با سه تا پنج هزار افغانی کرایه کند، اما اکنون برای خانهای با امکانات محدود هشت هزار افغانی میپردازد.
او میگوید افزایش قیمت تیل، مواد خوراکی و سایر کالاهای اساسی باعث شده بخش بزرگی از درآمد خانواده صرف کرایه خانه شود و برای تامین سایر نیازها پول کافی باقی نماند.
شمیلا، نام مستعار یکی دیگر از باشندگان شهر غزنی، میگوید خانوادهاش چند ماه است کرایه خانه را بهطور کامل پرداخت نکرده است. به گفته او، پدرش از راه موچیگری هزینه خانواده را تامین میکند و درآمدش تنها برای نیازهای ابتدایی زندهگی کافی است.
او میگوید اگر صاحبخانه از آنان بخواهد خانه را تخلیه کنند، خانوادهاش نمیداند با توجه به وضعیت اقتصادی خود، در کجا و با چه هزینهای میتواند خانه دیگری پیدا کند.
زرمینه، یکی دیگر از کرایهنشینان غزنی، افزایش شمار مهاجران بازگشته را از عوامل مهم افزایش تقاضا و بلند رفتن کرایه خانهها میداند.
او میگوید در برخی مناطق، خانههایی که تشناب و آشپزخانه مناسب ندارند یا با مشکل نمزدهگی مواجهاند نیز با کرایههای بلند عرضه میشوند.
به گفته زرمینه، شوهرش با کراچی کار میکند و درآمد خانواده ثابت نیست؛ به همین دلیل پرداخت کرایه خانه در پایان هر ماه به یکی از بزرگترین نگرانیهای آنان تبدیل شده است.
شفیع، یکی دیگر از باشندگان غزنی، میگوید نبود نظارت موثر بر بازار مسکن باعث شده برخی مالکان کرایه خانهها را مطابق میل خود افزایش دهند.
او میگوید کمبود خانههای کرایی و افزایش تقاضا باعث شده کرایهنشینان در موقعیتی قرار بگیرند که یا باید کرایههای سنگین را بپردازند و یا خانه خود را تخلیه کنند.
بررسیهای میدانی نشان میدهد که کرایه خانه در غزنی، بسته به موقعیت، اندازه و امکانات، در حومههای شهر حدود چهار تا شش هزار افغانی و در داخل شهر بین هشت تا ۱۵ هزار افغانی در ماه است.
باشندهگان غزنی میگویند افزایش کرایه خانه در شرایطی رخ میدهد که بسیاری از خانوادهها با بیکاری، کاهش درآمد و افزایش بهای مواد غذایی و سایر نیازهای اساسی روبهرو هستند. برخی کرایهنشینان نیز برای پرداخت کرایه، ناچار به قرضگرفتن یا فروش بخشی از وسایل ضروری زندهگی خود شدهاند.
وزارت عدلیه طالبان پیش از این به مالکان خانهها و رهنمایان معاملات هشدار داده بود که از افزایش خودسرانه کرایه خانهها خودداری کنند و گفته بود با متخلفان برخورد قانونی خواهد شد.
با این حال، باشندگان غزنی میگویند این هشدارها تاکنون تاثیر چشمگیری بر بازار مسکن نداشته و افزایش کرایه خانه همچنان یکی از نگرانیهای اصلی خانوادههای کمدرآمد در این ولایت است.
